Een parfum blijft lang hangen als het veel geurstoffen bevat en vooral zware stoffen die langzaam verdampen: hout, harsen, musk, amber. Houdbaarheid, sillage en projectie meten drie verschillende dingen, en een geur kan een hele dag blijven terwijl hij dicht bij de huid blijft. Huid, temperatuur en kleding veranderen het resultaat vervolgens van persoon tot persoon.
Houdbaarheid, sillage, projectie: drie verschillende maten
De drie woorden worden vaak door elkaar gebruikt. Ze beschrijven echter verschillend gedrag, en wie ze verwart, is na een aankoop vaak teleurgesteld.
- Houdbaarheid is de tijd dat het parfum waarneembaar blijft op je huid. Je controleert het door een paar uur na het opspuiten aan je pols of hals te ruiken.
- Projectie is de afstand waarop anderen de geur om je heen ruiken als je stilstaat. Die is het sterkst in het eerste uur en neemt daarna af.
- Sillage is het spoor dat het parfum in de lucht achter je laat als je beweegt. Het is wat iemand opmerkt die een ruimte binnenkomt die jij net hebt verlaten.
Deze drie maten lopen zelden gelijk op. Een compositie met veel musk en licht hout kan twaalf uur blijven als een soort aura op een paar centimeter van de huid. Omgekeerd kan een geur vol diffuse topnoten twintig minuten een lift vullen en daarna wegvallen. Als een klant ons vertelt dat een parfum „niet blijft hangen”, gaat het vaak over projectie: de geur is er nog, maar je ruikt hem alleen van dichtbij.
Waarom sommige stoffen langer blijven dan andere
Alles draait om de verdampingssnelheid. Kleine, lichte moleculen, zoals die van citrus, munt of veel groene noten, gaan heel snel de lucht in. Ze vormen de topnoten en verdwijnen meestal binnen het eerste halfuur. Grotere, zwaardere moleculen verdampen langzaam: hout, harsen zoals benzoë of labdanum, musk, vanille, patchoeli, oud. Ze vormen de basis en blijven urenlang waarneembaar.
Dat is het principe van de geurpiramide, uitgelegd in ons artikel Top-, hart- en basisnoten: een geurpiramide lezen. Voor de houdbaarheid is de conclusie eenvoudig: kijk eerst naar de basisnoten. Een geur waarvan de basis uit een paar lichte noten bestaat, houdt korter dan een geur die op oud, amber en harsen is gebouwd, ongeacht de concentratie.
Parfumeurs gebruiken ook stoffen die de verdamping van de andere afremmen en het geheel verlengen. Die heten fixatieven. Amberakkoorden steunen bijvoorbeeld grotendeels op zeer hechte harsen en balsems, zoals we uitleggen in Amber in de parfumerie: een akkoord, geen grondstof.
Wat de houdbaarheid beïnvloedt
De concentratie
Hoe groter het aandeel geurconcentraat in de alcohol, hoe langer een parfum doorgaans blijft. Een extrait de parfum bevat meer geurstoffen dan een eau de parfum, dat op zijn beurt meer bevat dan een eau de toilette. De percentages verschillen per huis, en ons artikel Extrait, eau de parfum, eau de toilette: de concentraties begrijpen gaat er dieper op in. Een hogere concentratie verlengt vooral de houdbaarheid. De projectie neemt niet automatisch toe: sommige extraits zijn bewust ingetogen.
De huid
Een droge huid houdt geur vaak minder goed vast dan een goed gehydrateerde huid. Veel parfumeurs en klanten merken dat, al is het weinig grondig gemeten. Een ongeparfumeerde crème een paar minuten voor je parfum aanbrengen is een eenvoudige stap die je zonder moeite kunt proberen. Ook temperatuur speelt mee: een warme huid laat parfum sneller verdampen. Het projecteert meer, maar houdt korter.
Het klimaat
Bij warm weer komen de basisnoten sneller vrij en lijkt de geur een paar uur krachtiger. Bij koud, droog weer blijft hij dichter bij de huid en heeft hij meer tijd nodig om open te gaan. Dezelfde fles kan dus in januari zwak en in juli overheersend lijken.
Kleding en haar
Textiel houdt geur veel langer vast dan de huid, omdat het koeler is en dat de verdamping vertraagt. Een wollen trui kan de volgende dag nog geuren. Pas op met lichte en tere stoffen zoals zijde: sommige gekleurde of olieachtige stoffen kunnen vlekken geven. Ook haar houdt geur goed vast, maar alcohol droogt het uit. Spuit daarom op afstand, in de lengtes.
Je eigen neus
Na een tijdje melden de hersenen een constante geur niet meer. Dat heet olfactorische adaptatie. Je ruikt je parfum niet meer, terwijl je omgeving het nog wel ruikt. Daarnaast bestaan specifieke anosmieën: sommige mensen nemen bijvoorbeeld bepaalde muskstoffen nauwelijks waar. Als een geur op jou lijkt te verdwijnen maar niet bij iemand dicht bij je, is dat een mogelijkheid om te overwegen voordat je concludeert dat hij niet blijft.
De meters op de productpagina's van Passion Parfum lezen
Op elke productpagina tonen we meerdere meters met een score op vijf, waaronder houdbaarheid, sillage en projectie. Vaak voegen we een indicatieve houdbaarheid toe, zoals „meer dan 12 uur” of „5 tot 7 uur”. Deze waarden beschrijven gedrag dat onder gewone omstandigheden op de huid is waargenomen. Het zijn geen labmetingen, en je huid, het seizoen of het aantal verstuivingen laten ze verschuiven.
Ze zijn vooral nuttig om productpagina's met elkaar te vergelijken. Een paar handige lezingen:
- Houdbaarheid 5 met sillage 3 wijst op een geur die lang blijft en toch dichtbij blijft. Dat zoeken veel mensen voor kantoor.
- Sillage en projectie op 5 kondigen een geur aan die op afstand opvalt. Een of twee verstuivingen zijn genoeg.
- Scores van 2 of 3 beschrijven een intieme geur, die je ruikt als je naar de drager toe buigt.
Ook de frisheidsmeter helpt: een heel frisse geur (4 of 5) steunt meestal op vluchtigere noten. Toont hij toch een hoge houdbaarheid, dan is de basis ontworpen om die frisheid te verlengen.
Zes geuren uit ons assortiment die het verschil laten zien
Hier zijn echte voorbeelden, gekozen omdat hun meters en noten elk een bepaald geval illustreren.
Oud Post-Mortem van The Unleashed Apothecary scoort 5 op 5 voor houdbaarheid, sillage en projectie, met een opgegeven houdbaarheid van meer dan 10 uur. De noten verklaren dat profiel: zwarte peper, wilde paddenstoel en vochtige aarde in de top, zwarte truffel en rook in het hart, dan een basis van Hindi kalakassi-oud en as. Bijna de hele compositie bestaat uit zware, donkere stoffen.
Masar van Pernoire is een extrait de parfum van 25 %, ingedeeld als amber tabak. Sillage en houdbaarheid op 5, projectie op 4, opgegeven houdbaarheid meer dan 12 uur. Labdanum verschijnt al in de top, daarna volgen amber, honing, tabak en vanille op een basis van rozenhout, tonkaboon, sandelhout, leer en animale noten. Harsen en balsems werken hier van begin tot eind als fixatief.
Vitias van hetzelfde huis laat het omgekeerde zien. Houdbaarheid op 5 en meer dan 12 uur opgegeven, maar sillage en projectie op 3, met frisheid op 5. In de top bergamot, limoen en peper, in het hart angelicawortel, iris, blond hout en guajak, in de basis ambergrijs, witte musk, marine noten en ISO E Super. Deze basis van musk en licht hout blijft lang zonder ver uit te stralen.
Bij Aaron Terence Hughes tonen twee geuren van hetzelfde huis het effect van concentratie en basisstoffen. Aura is een eau de parfum van 25 %, citrus en aquatisch: citroen, rum, roze grapefruit, limoen en munt, dan ambergrijs en zeezout op vetiver, patchoeli en suikerriet. De meters staan op 3 en de opgegeven houdbaarheid is 6 uur of meer. Oud is een extrait van 35 % waaraan het huis 5 % oud toevoegt. Roos en zoete sinaasappel openen op dadel, framboos en amber, daarna volgt een basis van Thaise oud, Birmese oud, benzoë, patchoeli, sandelhout, vanille en ambergrijs. Alle meters staan op 5 en de productpagina vermeldt 14 uur of meer.
Gyokuro van Tada Parfumeur is een voorbeeld van een intieme geur. Sillage en projectie op 2, houdbaarheid op 3, opgegeven duur 5 tot 6 uur. Matcha-akkoord, groene noten en saffraan in de top, ambrettezaad, mate-absolue en witte bloemen in het hart, daarna sandelhout, ceder, musk en guajak. De basis is houtig, maar het geheel blijft licht en groen: een geur die je voor jezelf houdt.
Wil je andere profielen ontdekken, dan bundelen onze selecties houtig en oriëntaals veel geuren met hechte basissen, terwijl de selectie fris lichtere geuren groepeert, waarvan sommige dankzij hun basis lang blijven.
Veelgestelde vragen
Hoe blijft parfum langer op de huid?
Breng het aan op een huid die je met een ongeparfumeerde crème hebt verzorgd, op bedekte plekken of in de hals in plaats van op de handen, die je vaak wast. Wrijf je polsen na het verstuiven niet tegen elkaar. Een verstuiving op kleding verlengt het effect ook, mits je eerst op een onopvallende plek test.
Wat is het verschil tussen sillage en houdbaarheid?
Houdbaarheid is de tijd dat de geur op je huid blijft. Sillage is het spoor dat hij in de lucht achterlaat als je voorbijloopt. Een geur kan twaalf uur blijven met een bescheiden sillage, zoals Vitias van Pernoire.
Waarom ruik ik mijn parfum na een uur niet meer?
Meestal is je neus aan de geur gewend geraakt. Het parfum is er nog en je omgeving ruikt het nog steeds. Ruik na een pauze aan je pols of vraag het iemand dicht bij je voordat je opnieuw opspuit.
Heeft een extrait de parfum altijd meer sillage?
Nee. Een extrait blijft meestal langer omdat het meer geurstoffen bevat. Sillage hangt vooral af van de gekozen stoffen en hun verspreiding. Sommige extraits zijn zo gecomponeerd dat ze dicht bij de huid blijven.
Gelden de houdbaarheidsmeters voor iedereen?
Ze dienen als referentie om geuren met elkaar te vergelijken. Huid, klimaat en de aangebrachte hoeveelheid veranderen het resultaat. Daarom blijft een geur zelf een hele dag dragen de enige betrouwbare test.
Om de houdbaarheid van een geur op je eigen huid te testen, is elk parfum in de winkel verkrijgbaar als proefflesje van 2 ml, en ons artikel Een proefflesje van 2 ml goed gebruiken legt uit hoe je het draagt. De overige basisbegrippen staan in ons dossier Parfum begrijpen.