Tabak is het gedroogde blad van een Amerikaanse plant, Nicotiana tabacum, uit dezelfde familie als de tomaat en de aardappel. In de parfumerie komt het voor als absolue, verkregen door extractie van al gedroogde bladeren, of als nagebootst akkoord. Het ruikt naar hooi, honing, gedroogd fruit en leer, soms met een rokerig randje. Je vindt het in amberparfums, houtachtige parfums en gourmands, waar het net zo goed de topnoot als de basis draagt.
Een Amerikaanse plant uit de familie van de tomaat
Tabak hoort bij de nachtschadefamilie, net als de tomaat, de aardappel, de aubergine, de chilipeper en de wolfskers. Nicotiana tabacum is een hoge plant, soms twee meter, met zeer grote ovale bladeren en roze trompetvormige bloemen.
De bloemen worden in de parfumerie niet gebruikt. Alles komt uit de bladeren, en pas als ze droog zijn. Een vers blad ruikt groen en plantaardig en heeft bijna niets van de verwachte geur.
De plant werd in Amerika geteeld lang voor de komst van de Europeanen. In de zestiende eeuw bereikt ze Europa. Jean Nicot, Frans ambassadeur in Lissabon, stuurt haar naar het hof van Catharina de' Medici. Zijn naam leverde het woord nicotine op en de botanische naam van het geslacht. Tabak wordt vandaag op alle continenten geteeld, maar de hoeveelheden die naar de parfumerie gaan, zijn piepklein naast die van de tabaksindustrie.
Drogen en rijpen maken de geur
Na de oogst doorlopen de bladeren een droogfase die van enkele dagen tot meerdere weken duurt. Het chlorofyl verdwijnt, het blad wordt bruin, suikers en aminozuren reageren met elkaar. Daarbij ontstaan de geurstoffen die doen denken aan hooi, honing, gedroogd fruit en gedroogde pruim.
Er bestaan verschillende methoden, en elke methode geeft een andere geur. Luchtdrogen, in geventileerde schuren, geeft eerder droge en aardse tabak. Drogen met hete lucht die door buizen circuleert, zoals bij Virginia-tabak, houdt meer suikers vast en geeft een zachter, honingachtiger blad. Drogen boven houtvuur, zoals in Kentucky, laat duidelijke rooknoten achter. Zondrogen is voorbehouden aan oriëntaalse tabak, met kleine bladeren, geteeld rond de Middellandse Zee.
De gedroogde bladeren rijpen daarna maandenlang in balen. De geur wordt ronder, de groene noten trekken zich terug, de noten van gedroogd fruit en leer komen naar voren.
Latakia, cavendish en de namen die in parfums terugkomen
Sommige tabaksnamen duiken op in geurpiramides en in de teksten van de huizen. Ze verwijzen eerder naar behandelingen dan naar variëteiten.
Latakia is een oriëntaalse tabak die in de zon wordt gedroogd en daarna wekenlang boven smeulende houtvuren wordt gehangen. Hij krijgt een geur van rook, hars en leer. De naam komt van de Syrische havenstad Latakia, van waaruit hij werd verscheept. De productie is later naar Cyprus verhuisd.
Cavendish is geen variëteit. Het is een procedé waarbij de bladeren worden verhit en geperst, vaak met toegevoegde suiker. Het resultaat is een donkere, zachtere tabak met noten van karamel en gekonfijt fruit.
Virginia-tabak is eerder licht en honingachtig, burley droger en eenvoudiger. In de parfumerie geven deze woorden vooral een sfeer aan. Ze komen niet overeen met aparte grondstoffen bij de leveranciers.
Tabaksabsolue en nagebootste akkoorden
Tabaksabsolue wordt verkregen door extractie van de gedroogde bladeren met een oplosmiddel, gevolgd door een wassing met alcohol. Het resultaat is een zeer donkere, stroperige vloeistof met een dichte geur van droog blad, hooi, gedroogde pruim en honing. Zoals bij elke absolue verschilt de geur per herkomst en per partij. Ons artikel over de winning van parfumgrondstoffen legt het procedé uit.
Een familie van moleculen, de megastigmatriënonen, draagt een groot deel van de geur van het gedroogde blad. Ze komen in de plant voor en worden ook in het laboratorium gemaakt. Parfumeurs gebruiken ze om een absolue te versterken of om een tabaksnoot zonder absolue op te bouwen.
Veel tabaksakkoorden zijn trouwens nagebootst. Voor een lichte tabak combineren parfumeurs hooi, coumarine, strobloem, honing en labdanum. Voor een donkere tabak voegen ze berkenteer, leerachtige noten, wierook en soms cacao toe. De tonkaboon vormt vaak de brug tussen beide, via haar coumarine.
Hoe tabak ruikt in de parfumerie
Een tabaksparfum ruikt niet naar sigaret. De geur van koude as komt van de verbranding, die teer en fenolen vormt die in het onverbrande blad ontbreken. Wat je in een parfum ruikt, is het gedroogde blad.
Er tekenen zich twee richtingen af. Lichte tabak gaat richting honing, hooi, vanille en gedroogd fruit. Donkere tabak gaat richting rook, leer, hars en aarde. De twee kruisen elkaar vaak in eenzelfde compositie.
Het is een noot die lang blijft hangen. Ze draagt de basis of het hart, en sommige huizen zetten haar in de top om meteen vanaf de eerste minuten de sfeer neer te zetten. Tabak past bij vanille, tonkaboon, rum, honing, cacao, pruim, leer, oud, patchouli en labdanum.
Parfums met tabak uit ons assortiment
We hebben parfums gekozen waarin de tabak goed te herkennen is, in de top, in het hart of in de basis, van honingachtige tot rokerige tabak. Ze vermelden allemaal tabak in de geurpiramide op hun productpagina.
Tabak als topnoot
Tabac van Aaron Terence Hughes opent rechtstreeks met tabaksblad. Het hart combineert vanilleabsolue uit Madagaskar, tabak en Turkse roos. De basis brengt Birmese oud, cederhout en ambergrijs samen. Het huis noemt hem een houtachtig-oriëntaalse tabak en beschrijft hem met het beeld van oude salons en bibliotheken. Ons portret van Aaron Terence Hughes vertelt het verhaal van het huis.
Tabac Extreme neemt dezelfde opening over, met kers en pruim naast het blad. Het hart voegt edele tabak, vanilleabsolue en tonkaboonabsolue toe. De basis gaat over naar Thaise oud, patchouli, cederhout en gember. Het donkere fruit verlengt de pruimenkant van het gedroogde blad.
Leaves in the wind van Adi ale Van zet de tabak in de top, met zwarte peper, kaneel, magnolia, lavendel en venkelzaad. Het hart brengt berk, rokerige noten, olibanum en een leerakkoord samen, daarna zet de basis oud, amber, civet, castoreum, vetiver, patchouli, musk, labdanum en stof op een rij. Ons portret van Adi ale Van stelt het Roemeense huis uitgebreid voor.
Edele tabak in het hart
Noir van Aaron Terence Hughes bouwt zijn hart alleen op edele tabak. De top brengt zwarte peper, neroli, saffraan, nootmuskaat en kardemom samen. De basis combineert vanille, tonkaboon, oud, sandelhout, wierook en civet. De opbouw laat goed zien hoe één enkele noot kan dienen als scharnier tussen een kruidige opening en een harsachtige basis.
Whore Blue volgt hetzelfde principe, met een hart van alleen edele tabak, na een top van bergamot, elemihars en nootmuskaat. De basis brengt patchouli, benzoë, vetiver, vanille, tonkaboon en witte musk samen. De tabak wordt hier omringd door zachte grondstoffen, wat hem ronder maakt.
Tabak en honing
Latakia van Tada Parfumeur is een eerbetoon aan tabak die boven houtvuur is gedroogd. Honing en gedroogd fruit in de top, lavendel, zwarte thee en harsen in het hart, daarna een basis van tabak, amber, tonkaboon en labdanum. Het is het parfum uit ons assortiment dat het dichtst bij de geur van met hout gerookte tabak komt. Ons portret van Tada Parfumeur vertelt het verhaal van de Thaise parfumeur.
Masar van Pernoire zet de tabak in het hart, met amber, honing en vanille. Yuzu, kaneel, labdanum en kruidnagel openen de compositie. De basis brengt rozenhout, tonkaboon, sandelhout, leer en animale noten samen. Het huis noemt die animale noten onverbloemd en ziet daarin wat Masar onderscheidt van gladdere amber-tabaksparfums. Ons portret van Pernoire stelt het Zwitserse huis uitgebreid voor.
Cavendish-tabak en rum
Black Cavendish van Tada Parfumeur vertrekt van zwarte cavendish-tabak die in rumvaten is gerijpt. Rum, wierook, nootmuskaat en karamel in de top, jasmijn, patchouli en vanille in het hart, daarna een basis van tabak, sandelhout, kaneel, amber en eikenhout CO2. De karamel in de opening verwijst naar de suiker die bij de cavendish-behandeling wordt gebruikt.
Tabak en leer
Aswan van Widian zakt af naar een basis van patchouli, vanille, tabak, musk en leer. De top combineert bergamot, roze peper CO2 en framboos, het hart violetblad, Virginia-ceder en ambergrijs. Het huis beschrijft hem als een leerachtig-ambergeurig houtparfum. Ons portret van Widian vertelt het verhaal van het huis.
Adiere van Adi ale Van vermeldt een tabaksabsolue in het hart, met whisky, leer, een inktakkoord en grenenhout. Cuba-Libre-akkoord, cola, limoen, bittere sinaasappel, zwarte peper en tijm in de top. De basis brengt rook, patchouli, vanilleabsolue, tonkaboon, amber, cacao en oud samen.
Tabak in een bloemige gourmand
Hili van Widian is geïnspireerd op een koninklijke tuin in Abu Dhabi. Bergamot, roze peper, koriander en kaneel in de top, daarna een hart van jasmijn, tuberoos, ylang-ylang en tiaré. De tabak verschijnt in de basis, met amber, vanille, kokosmelk, sandelhout, patchouli en ceder. Hij vormt hier een droog tegenwicht voor een heel zoet boeket.
Tabak en praliné
Otimo van Pernoire combineert in het hart tabak, praliné, patchouli en tonkaboon. Kweepeer, kardemom en rum openen de compositie, en de basis brengt ceder, vanille en osmanthus samen. De tabak speelt hier de rol die patchouli in gourmands vaak heeft: hij maakt de suiker droger.
Tabak en thee
Phoenix Meets Mountain N°P27 van ChuJian is geïnspireerd op de theestruiken van de Feniksbergen in Guangdong. Citrus, bergamot, mirre en rum in de top, oolongthee, jasmijn, oranjebloesem, iriswortel en roos in het hart, daarna een basis van sandelhout, vetiver, rozenhout, musk, ceder, tabak en amberhout. De gerookte thee en de tabak geven elkaar antwoord. Ons artikel over ChuJian stelt het huis voor.
LYNCH van Spiritica is het enige parfum in ons assortiment dat latakia-tabak vermeldt. Die zit in het hart, met xanthorrhoea, oud, mirre en styrax, na een top van saffraan, kruidnagel, nachtjasmijn en cherry cake. Donkere houtsoorten, benzoë, patchouli en vanille sluiten de compositie af. Ons portret van Spiritica vertelt het verhaal van het Italiaanse huis.
Tabak en animale noten
MANGOMACUMBA van Spiritica zet een tabaksabsolue in de basis, met rode aarde, witte musk, ebbenhout en melk. Mango, papaja, munt, limoen en ananas openen het parfum, daarna volgen bloed, een ijzerachtig akkoord, guave en tiarébloem. De tabak vormt hier de overgang tussen het fruit in de top en de aardse basis.
Meer composities met tabak vind je in onze selecties oriëntaalse parfums en houtachtige parfums.
Veelgestelde vragen
Ruikt een tabaksparfum naar sigaret?
Nee. De geur van koude sigaretten komt van de verbranding en de teer die daarbij ontstaat. Parfums gebruiken het gedroogde blad, dat naar hooi, honing en gedroogd fruit ruikt.
Wat is het verschil tussen lichte en donkere tabak?
Lichte tabak neigt naar honing, hooi en vanille, zoals in Latakia of Masar. Donkere tabak neigt naar rook, leer en hars, zoals in Leaves in the wind. Het verschil komt van het drogen van het blad en van de grondstoffen die het in de compositie omringen.
Wat is de edele tabak die in sommige piramides staat?
Het is een formulering van de huizen voor een akkoord van gedroogd blad. Ze vermeldt geen variëteit of herkomst en komt niet overeen met een bepaalde grondstof bij de leveranciers.
Wat is het verschil tussen tabak en tonkaboon?
De tonkaboon is het zaad van een Zuid-Amerikaanse boom, rijk aan coumarine, dat naar amandel, hooi en vanille ruikt. Tabak is een gedroogd blad, droger en leerachtiger. Beide delen het hooifacet, wat verklaart waarom ze vaak samen voorkomen, zoals in Tabac Extreme of Otimo.
Is tabak alleen voor herenparfums?
Nee. Het komt voor in composities voor elk gender, van de bloemige gourmand Hili tot het aardse fruit van MANGOMACUMBA. Het resultaat hangt meer af van de begeleidende grondstoffen dan van de noot zelf.
Verder lezen
Tabak staat tussen de andere grondstoffen in ons dossier De grondstoffen van parfum, samen met tonkaboon, leer en vanille, die in de meeste hier genoemde parfums terugkomen. Om een honingachtige, een rokerige en een gourmande tabak op je eigen huid te vergelijken, zijn de genoemde parfums, afhankelijk van het huis, als staal van 2 ml verkrijgbaar op onze pagina proefflesjes.