Hetzelfde parfum ruikt bij iedereen net iets anders, omdat het zich vermengt met een huid die een eigen geur, een eigen temperatuur en een eigen vetgehalte heeft. Die verschillen beïnvloeden vooral hoe snel het parfum verdampt en hoe de noten zich tot elkaar verhouden. Het karakter van het parfum verandert zelden. De enige betrouwbare test is het zelf dragen.
Wat de huid echt met een parfum doet
Een parfum is een oplossing van geurstoffen in alcohol. Na het verstuiven verdampt de alcohol binnen enkele minuten en blijven de geurstoffen op de huid achter. Daarna komen ze in verschillende tempo's vrij: lichte moleculen verdwijnen het eerst, zwaardere blijven uren hangen. Dat is het principe van de geurpiramide.
De huid grijpt op twee manieren in dit proces in. Door haar warmte en door een meer of minder vette oppervlakte verandert ze de snelheid waarmee elke noot verdampt. En ze voegt haar eigen geur aan het geheel toe. In het flesje is het parfum bij twee mensen hetzelfde. Wat de omgeving ruikt, is dat niet helemaal.
We moeten eerlijk zijn over wat er bekend is. Er zijn weinig gecontroleerde studies over dit onderwerp. Veel van wat er rondgaat, komt uit de ervaring van parfumeurs en verkopers. Die ervaring is echt, maar het is geen meting. Hieronder scheiden we wat vaststaat van wat op observatie berust.
De pH van de huid: een vaak overschatte factor
Het huidoppervlak is licht zuur. Een studie van Lambers en collega's, in 2006 gepubliceerd in het International Journal of Cosmetic Science, plaatst de natuurlijke pH van de huid gemiddeld onder 5. De waarden verschillen per persoon, per lichaamsdeel en naargelang de verzorging en de gebruikte producten.
Je leest vaak dat de pH een parfum “verandert”. Geen enkele degelijke studie toont aan dat een pH-verschil van enkele tienden de geur van een parfum merkbaar wijzigt. De meeste parfumgrondstoffen reageren chemisch niet op zo'n zwakke zuurgraad tijdens de paar uur dat ze op de huid blijven. De pH hoort bij de gebruikelijke uitleg, maar is waarschijnlijk de minst belangrijke factor in dit rijtje.
Talg, hydratatie en temperatuur: de verdampingssnelheid
Vette huid, droge huid
Talg is een laagje lipiden. Veel geurstoffen lossen op in vet, en een vettige film kan ze iets langer vasthouden. Parfumeurs zien vaak dat een parfum langer blijft hangen op een vette of goed gehydrateerde huid dan op een droge huid, waar het sneller vervaagt. In het vak is dat een vaste waarneming, maar in het laboratorium is het weinig gemeten.
Het praktische gevolg is eenvoudig. Een ongeparfumeerde vochtinbrengende crème, een paar minuten voor het verstuiven aangebracht, helpt een parfum op een droge huid vaak langer mee te gaan. Van een eau de toilette maakt ze geen extrait. Wil je de andere factoren achter de houdbaarheid begrijpen, lees dan ons artikel over houdbaarheid en sillage.
De warmte van de huid
Temperatuur is de best begrepen factor, omdat het om natuurkunde gaat. Hoe warmer een oppervlak, hoe sneller de moleculen erop verdampen. Op een warme huid, na het sporten of hartje zomer, komt het parfum sterker en sneller op. De kopnoten verdwijnen vlugger en de basis dient zich eerder aan. Op een koude huid blijft hetzelfde parfum ingetogener en ontwikkelt het zich trager.
Daarom raden we aan op warme plekken zoals de hals of de binnenkant van de ellebogen te sprayen als je uitstraling wilt, en op kleding als je een stabielere geur zoekt. Stof wordt niet zo warm als de huid, maar kan wel vlekken: test eerst op een onopvallende plek.
Lichaamsgeur, voeding en medicijnen
Je eigen geur vermengt zich met het parfum
Vers zweet ruikt nauwelijks. Lichaamsgeur ontstaat vooral door huidbacteriën die bepaalde stoffen in zweet omzetten. Die geur verschilt van persoon tot persoon en legt zich over het parfum heen.
Een studie van Lenochová en collega's, in 2012 gepubliceerd in PLoS ONE, onderzocht dat mengsel. Een parfum verbeterde hoe lichaamsgeur werd ervaren, maar het effect hing af van de persoon. Belangrijker nog: iemands geur gemengd met het parfum dat die persoon zelf had gekozen, werd prettiger gevonden dan dezelfde geur gemengd met een willekeurig toegewezen parfum. Dat gold ook als beide parfums op zichzelf even goed bevielen. De onderzoekers concluderen dat we onbewust parfums kiezen die bij onze eigen geur passen.
Voeding
Voeding verandert de lichaamsgeur en daarmee indirect ook de combinatie met het parfum. In 2006 lieten Havlíček en Lenochová 17 mannen twee weken een dieet met rood vlees volgen en daarna twee weken zonder. De geur die tijdens het vleesloze dieet werd afgenomen, werd prettiger en minder intens bevonden. Een latere studie vond het omgekeerde effect. Onthoud alleen dat voeding meetelt, zonder eenvoudige regel over de richting van het effect.
Medicijnen en je eigen neus
Sommige medicijnen worden in verband gebracht met reukstoornissen, volgens farmacologische overzichtsstudies die bijna alle grote groepen geneesmiddelen beslaan. In dat geval verandert je waarneming, en niet het parfum op je huid. Ruikt een parfum waar je van hield tijdens een behandeling plots metaalachtig of onaangenaam, bespreek het dan eerst met je arts voordat je het flesje de schuld geeft.
Tot slot ruikt niet iedereen dezelfde moleculen. Laboratoriumstudies tonen aan dat de gevoeligheid voor muskus sterk verschilt van persoon tot persoon, en dat sommige mensen bepaalde muskussoorten helemaal niet waarnemen. Een parfum met veel muskus kan voor de drager dus licht lijken en voor de omgeving duidelijk aanwezig zijn.
Vijf parfums om het effect van de huid te ontdekken
Elk van deze parfums uit onze collectie laat een van de hierboven beschreven mechanismen zien. De genoemde scores komen uit onze productfiches en gaan op een schaal van 5.
- Tianshan Spring N°L31 van ChuJian. Kopnoten van citroen, bergamot en jeneverbes, een hart van aquatische noten, muskus en lavendel, een basis van ambrette, ambroxan en cederhout. De fiche geeft 5 voor frisheid en 3 voor houdbaarheid. Bij dit soort compositie zie je het effect van een warme of droge huid het duidelijkst: de citrus in de kop is op een warme of droge huid korter, waarna de houtige, amberachtige basis het overneemt.
- Hombre van Aaron Terence Hughes. Bergamot, citroen en zoete sinaasappel, scharlei, vetiver en cederhout, als extrait met Cosmos-certificering. Dezelfde logica: een zeer vluchtige citrusopening en een houtige basis. Vergelijk je hem op je eigen pols en op die van iemand anders, dan zie je het verschil waarschijnlijk het eerst in hoe lang de kop duurt.
- Iris in Jiangnan N°P43 van ChuJian. Aldehyden en groene noten, iris, muskus. Slechts drie lagen, met scores van 2 voor sillage en projectie. Een parfum dat zo dicht op de huid blijft, hangt sterk af van wie het ruikt: afhankelijk van je gevoeligheid voor de muskus in de basis vind je het licht of juist goed aanwezig.
- Aura+ van Aaron Terence Hughes. Bergamot en zoete sinaasappel uit Brazilië, maracuja en passievrucht, daarna witte muskus, een akkoord van schone huid en sandelhout. De basis is gemaakt om op te gaan in de geur van de huid. Een goed parfum om te ervaren hoe je eigen geur samengaat met een muskusbasis.
- Decembrie 89 van Adi ale Van. Appel, sinaasappel en citroen, vanillestokje en hazelnoot, daarna vanille-absolue, rum en Madagaskar-vanille. De fiche vermeldt een houdbaarheid van 10 tot 12 uur. Op een warme huid komt de vanille in de basis sneller naar voren en verspreidt ze zich meer. Op een koude huid blijft ze dichter bij elkaar.
Meer weten over de genoemde huizen? Lees onze portretten van ChuJian en Aaron Terence Hughes. Zoek je meer composities met een citrusopening, bekijk dan de collectie frisse parfums.
Een parfum testen op je eigen huid
Omdat de huid de snelheid en de balans van een parfum verandert, volstaat een geurstrip niet. Die toont de compositie zonder jouw warmte en zonder jouw geur. Een geurstrip helpt je om te schrappen, niet om te kiezen.
- Test hoogstens twee parfums tegelijk, één op elke arm.
- Spray op een schone huid, zonder andere geparfumeerde producten.
- Wrijf niet: je verwarmt de plek en de kopnoten verdwijnen sneller.
- Ruik op verschillende momenten: meteen, na een uur en aan het eind van de dag.
- Herhaal de test zo mogelijk op een andere dag. Je huid is in de winter anders dan in de zomer.
Met een sample kun je deze volledige test thuis doen. Ons artikel Zo gebruik je een sample van 2 ml legt de methode uit. Vind je een parfum op jezelf te sterk of te zwak, dan kan ook de concentratie het verschil verklaren: lees onze gids over concentraties in de parfumerie.
Veelgestelde vragen
Waarom ruikt mijn parfum anders dan op de geurstrip?
Een geurstrip is koud, neutraal en vetvrij. Op de huid versnelt de warmte de verdamping en vermengt je lichaamsgeur zich met het parfum. De kopnoten gaan sneller voorbij en de basis komt eerder naar voren.
Waarom blijft mijn parfum niet hangen?
Een droge huid houdt parfum vaak minder goed vast. Een ongeparfumeerde vochtinbrengende crème voor het verstuiven kan helpen. Controleer ook de concentratie. En weet dat je je eigen parfum snel niet meer ruikt, terwijl je omgeving het nog wel waarneemt.
Verandert de pH van de huid de geur van een parfum?
Waarschijnlijk heel weinig. De pH van de huid schommelt binnen een smalle marge, gemiddeld onder 5, en geen enkele degelijke studie toont een merkbaar effect op de geur aan. Temperatuur, hydratatie en lichaamsgeur wegen zwaarder.
Kan een parfum per seizoen anders ruiken?
Ja. In de zomer is de huid warmer en verdampt het parfum sneller: het verspreidt zich meer, maar blijft korter hangen. In de winter is de huid kouder en vaak droger, waardoor het parfum zich trager verspreidt.
Moet je een parfum op jezelf testen voordat je het koopt?
Ja, waar mogelijk. Een online review of de geur op iemand anders zegt niet hoe het parfum zich op jouw huid gedraagt. Het veiligst is het een hele dag te dragen.
Dit artikel maakt deel uit van ons dossier Parfum begrijpen. Elk parfum uit onze collectie is verkrijgbaar als sample van 2 ml: je vindt ze allemaal op de pagina onze samples.